Οι χρηματικές μεταφορές μέσω τραπεζικών λογαριασμών ή IRIS δεν φορολογούνται αυτόματα, ούτε αποτελούν από μόνες τους «πράσινο φως» για τη διενέργεια φορολογικού ελέγχου. Στο επίκεντρο της φορολογικής διοίκησης, όμως, βρίσκονται κυρίως το ύψος των ποσών, η συχνότητα των συναλλαγών, η σχέση μεταξύ των εμπλεκόμενων προσώπων και, κυρίως, ο πραγματικός σκοπός της μεταφοράς.
Έτσι, μεγάλες χρηματικές μετακινήσεις μπορεί να οδηγήσουν σε έλεγχο για δωρεές ή γονικές παροχές, ενώ οι συχνές και επαναλαμβανόμενες συναλλαγές ενδέχεται να δημιουργήσουν υπόνοιες για συγκαλυμμένη επιχειρηματική δραστηριότητα ή αδήλωτα εισοδήματα. Παράλληλα, η συγγενική ή επαγγελματική σχέση των προσώπων που συμμετέχουν στη συναλλαγή καθορίζει το φορολογικό καθεστώς και τα προβλεπόμενα αφορολόγητα όρια.
Μικρές και περιστασιακές μεταφορές
Συγκεκριμένα, οι μικρές και περιστασιακές μεταφορές χρημάτων μεταξύ συγγενών ή οικείων προσώπων δεν αποτελούν, κατά κανόνα, αντικείμενο ιδιαίτερου φορολογικού ενδιαφέροντος. Χαρακτηριστική περίπτωση είναι τα χρήματα που δίνουν γονείς ή παππούδες σε παιδιά και εγγόνια για καθημερινές ανάγκες και μικροέξοδα.
Πρόκειται ουσιαστικά για το γνωστό «χαρτζιλίκι», το οποίο δεν αντιμετωπίζεται ως χρηματική δωρεά που απαιτεί δήλωση μέσω της πλατφόρμας myPROPERTY, εφόσον πρόκειται για μικρά και περιστασιακά ποσά και δεν προκύπτουν στοιχεία που να υποδηλώνουν διαφορετική χρήση των συναλλαγών.
Πότε οι συχνές συναλλαγές προκαλούν έλεγχο
Η εικόνα αλλάζει όταν οι μεταφορές αφορούν μεγαλύτερα ποσά ή πραγματοποιούνται συστηματικά. Επαναλαμβανόμενες συναλλαγές, μεταφορές ίδιων ή υψηλών ποσών και κινήσεις που δεν δικαιολογούνται εύκολα από τη συνήθη οικονομική σχέση των εμπλεκομένων μπορεί να τραβήξουν την προσοχή της Εφορίας.
Στην περίπτωση χρηματικών γονικών παροχών και δωρεών προς πρόσωπα της πρώτης κατηγορίας συγγένειας, όπως παιδιά, γονείς, σύζυγοι και εγγόνια, προβλέπεται αφορολόγητο όριο έως 800.000 ευρώ. Για την εφαρμογή του αφορολόγητου, όμως, απαιτείται η χρηματική μεταφορά να πραγματοποιείται μέσω του τραπεζικού συστήματος και να υποβάλλεται η προβλεπόμενη δήλωση.
Για το ποσό που υπερβαίνει τις 800.000 ευρώ επιβάλλεται φόρος με συντελεστή 10%.
Η σημασία της τραπεζικής διαδρομής
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η δυνατότητα επιβεβαίωσης της συναλλαγής. Η ΑΑΔΕ διασταυρώνει τις δηλωμένες γονικές παροχές και δωρεές με τα στοιχεία που λαμβάνει από τα τραπεζικά ιδρύματα.
Εάν η μεταφορά δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί ή δεν προσκομιστούν τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, υπάρχει κίνδυνος να μην αναγνωριστεί το αφορολόγητο και να επιβληθεί ο προβλεπόμενος φόρος. Αντίστοιχα, όταν η γονική παροχή πραγματοποιείται με μετρητά και όχι μέσω του τραπεζικού συστήματος, φορολογείται αυτοτελώς με συντελεστή 10%, χωρίς την εφαρμογή του αφορολόγητου ορίου των 800.000 ευρώ.
Οι διαδοχικές μεταφορές στο μικροσκόπιο
Αυξημένη προσοχή απαιτείται και στις διαδοχικές μεταφορές χρημάτων. Για παράδειγμα, εάν ένα ποσό μεταφερθεί αρχικά σε γονέα και στη συνέχεια από τον γονέα σε άλλο παιδί, η ΑΑΔΕ μπορεί να εξετάσει εάν η συγκεκριμένη διαδρομή χρησιμοποιήθηκε για την αποφυγή της φορολογίας που θα ίσχυε σε μια απευθείας δωρεά μεταξύ αδελφών.
Ιδίως όταν οι διαδοχικές κινήσεις πραγματοποιούνται μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, όπως μέσα σε έξι μήνες, μπορεί να αποτελέσουν ένδειξη που θα οδηγήσει σε περαιτέρω έλεγχο.
Έλεγχος μπορεί να πραγματοποιηθεί και στην περίπτωση χρημάτων που κατατίθενται σε κοινό τραπεζικό λογαριασμό. Η φορολογική διοίκηση εξετάζει ποιος είναι ο πραγματικός δικαιούχος ή χρήστης των χρημάτων, καθώς εάν από την κίνηση προκύπτει οικονομικό όφελος για τρίτο πρόσωπο, ενδέχεται να τεθεί ζήτημα φορολόγησης ως δωρεάς.
Τι ισχύει για αδέλφια και λοιπούς συγγενείς
Οι δωρεές προς αδέλφια και λοιπούς συγγενείς που δεν εντάσσονται στην πρώτη κατηγορία συγγένειας δεν καλύπτονται από το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ.
Οι χρηματικές δωρεές προς πρόσωπα της δεύτερης κατηγορίας φορολογούνται με συντελεστή 20% από το πρώτο ευρώ, ενώ για πρόσωπα της τρίτης κατηγορίας ο συντελεστής ανέρχεται σε 40%.
Κατά συνέπεια, το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι εάν μια μεταφορά πραγματοποιήθηκε μέσω IRIS ή τραπεζικού λογαριασμού. Αυτό που εξετάζεται είναι το ύψος του ποσού, η σχέση μεταξύ των προσώπων, η συχνότητα των συναλλαγών και, κυρίως, ο πραγματικός χαρακτήρας και σκοπός της μεταφοράς.
Μικροποσά: Πότε δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας
Οι μικρές μεταφορές χρημάτων μεταξύ συγγενών και οικείων προσώπων, είτε πραγματοποιούνται μέσω τραπεζικών λογαριασμών είτε μέσω υπηρεσιών όπως το IRIS, δεν αποτελούν αυτοτελώς λόγο φορολογικού ελέγχου.
Εξαίρεση μπορεί να υπάρξει όταν εντοπίζεται συγκεκριμένο μοτίβο συναλλαγών που παραπέμπει σε καταχρηστική πρακτική ή σε προσπάθεια απόκρυψης εισοδήματος, όπως έχει διευκρινίσει η ΑΑΔΕ.
Σύμφωνα με τη φορολογική διοίκηση και τις σχετικές διευκρινίσεις που έχουν δοθεί. τα μικροποσά που δίνουν γονείς ή παππούδες σε παιδιά και εγγόνια για καθημερινές ανάγκες, όπως το χαρτζιλίκι, δεν αποτελούν ζήτημα ιδιαίτερου φορολογικού ενδιαφέροντος. Η ίδια προσέγγιση ισχύει και για μικρές μεταφορές που πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά ή απευθείας μέσω τραπεζών, υπό την προϋπόθεση ότι δεν προκύπτουν στοιχεία τα οποία να παραπέμπουν σε καταχρηστική χρήση των συναλλαγών.
Σημειώνεται, τέλος, ότι το ημερήσιο όριο συναλλαγών για ιδιώτες αυξήθηκε από τα 500 στα 1.000 ευρώ, τόσο για μεταφορές μεταξύ ιδιωτών όσο και για πληρωμές προς επαγγελματίες, ενώ το μηνιαίο πλαφόν διαμορφώθηκε στις 5.000 ευρώ.
Πηγή: reporter.gr
