Ούτε λόγος για την ταμπακιέρα
Από τα «σοβαρά ζητήματα νομιμότητας και ασφάλειας» στο ChatGPT: η νέα τοποθέτηση του Αντιπεριφερειάρχη Δωδεκανήσου και η απάντηση-κεραυνός του Προέδρου της ΔΕΥΑΡ, Σωτήρη Βαγιανού, από τα προσωπικά του μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Στις 25 Αυγούστου η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου ανακοίνωσε δημόσια «αυστηρή επιστολή» του Αντιπεριφερειάρχη Δωδεκανήσου προς τον Πρόεδρο της ΔΕΥΑΡ, με δεκατρία αιτήματα και ρητή αναφορά σε «σοβαρά ζητήματα νομιμότητας, ασφάλειας και διοικητικής ευθύνης». Την επομένη, σε λιγότερο από εικοσιτέσσερις ώρες, η ΔΕΥΑΡ απάντησε σε καθένα από τα δεκατρία, διαβιβάζοντας δεκατέσσερα έγγραφα και τον πλήρη φάκελο του έργου.
Η δεύτερη ανακοίνωση της Περιφέρειας, το ίδιο απόγευμα, δεν αμφισβήτησε ούτε ένα από αυτά τα δεκατέσσερα έγγραφα. Δεν αμφισβήτησε τη μελέτη, τη σύμβαση, την κατακύρωση, την Πράξη του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, την υπαγωγή στο Ταμείο Ανάκαμψης, τα χρονοδιαγράμματα, τον ορισμό επιβλέποντος. Επέλεξε να σχολιάσει το εργαλείο με το οποίο συντάχθηκε η απάντηση. Και μαζί με τη συζήτηση για το εργαλείο, από τη δεύτερη ανακοίνωση απουσιάζει πλέον η προηγούμενη αναφορά σε «σοβαρά ζητήματα νομιμότητας».
Η απάντηση-κεραυνός
Ο Πρόεδρος της ΔΕΥΑΡ, Σωτήρης Βαγιανός, απάντησε λίγες ώρες αργότερα από τα προσωπικά του μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Χωρίς δελτίο τύπου, χωρίς γραφείο επικοινωνίας, με τρεις παραγράφους:
«Chat GPT; Πότε… άλλο ψηφιακό εργαλείο; Φυσικά. Η χρήση της τεχνολογίας είναι απαραίτητη για τη διοίκηση πλέον. Δυστυχώς κάποιοι όχι μόνο δεν ξέρουν να την χρησιμοποιούν αλλά την χλευάζουν κιόλας. Εύχομαι να μάθετε να την χρησιμοποιείτε για να μην πέφτετε σε σφάλματα στα οποία γνωρίζει ακόμα και η τεχνητή νοημοσύνη.»
«Πάντως πρώτη φορά βλέπω ψηφιακό εργαλείο να μπορεί να κλείνει ανθρώπινο στόμα!!»
«Υ.Γ. Η αναφορά για εξαίρεση υποχρέωσης από περιβαλλοντική αδειοδότηση αποτέλεσε κατάθεσή μας στην μήνυση που μας έγινε. Αν υπήρχε ευχέρεια στη χρήση τεχνητής νοημοσύνης θα σας το θύμιζε!!!»
Το υστερόγραφο είναι το σημείο που θέτει υπό σοβαρή αμφισβήτηση την τοποθέτηση της Περιφέρειας. Μία από τις παρατηρήσεις που διατυπώθηκαν αφορούσε το περιβαλλοντικό σκέλος του έργου. Και το στοιχείο αυτό, σύμφωνα με όσα αναφέρει δημόσια ο Πρόεδρος της ΔΕΥΑΡ, δεν είναι νέο ούτε εύρημα της τελευταίας στιγμής: είχε ήδη κατατεθεί από τη ΔΕΥΑΡ στο πλαίσιο της μήνυσης που είχε προηγηθεί κατά της διοίκησής της. Το ερώτημα, συνεπώς, δεν περιορίζεται στο αν η τεχνητή νοημοσύνη διάβασε σωστά τον νόμο. Είναι πώς απαντά η Περιφέρεια στον συγκεκριμένο ισχυρισμό της ΔΕΥΑΡ.
Η μετατόπιση, με αριθμούς
Η μετάβαση από την πρώτη στη δεύτερη ανακοίνωση της Περιφέρειας μπορεί να μετρηθεί:
— Πρώτη ανακοίνωση: «σοβαρά ζητήματα νομιμότητας». Δεύτερη ανακοίνωση: ούτε μία αναφορά σε παρανομία.
— Πρώτη ανακοίνωση: δεκατρία αιτήματα εγγράφων. Δεύτερη ανακοίνωση: ούτε μία επισήμανση για έλλειψη εγγράφου.
— Πρώτη ανακοίνωση: επιφύλαξη «παντός νομίμου δικαιώματος» και «κάθε νόμιμης ενέργειας». Δεύτερη ανακοίνωση: «δύο μόνο παρατηρήσεις ως μια πρώτη οφειλόμενη απάντηση».
— Πρώτη ανακοίνωση: αποδέκτης ο Πρόεδρος της ΔΕΥΑΡ. Δεύτερη ανακοίνωση, κατά την ίδια της τη διατύπωση: αποδέκτης «όχι πλέον προς τον Σωτήρη Βαγιανό, αλλά προς το ChatGPT».
Όταν ένας θεσμικός φορέας ανακοινώνει δημόσια ότι απευθύνεται σε λογισμικό αντί στον Πρόεδρο μιας δημοτικής επιχείρησης, η επιλογή αυτή δεν απαντά από μόνη της στα ζητήματα που τέθηκαν με τα έγγραφα της ΔΕΥΑΡ.
Και τώρα η ταμπακιέρα
Γιατί, εν προκειμένω, περί ταμπακιέρας ουδείς λόγος. Στις δύο ανακοινώσεις και στο έγγραφο των δεκατριών αιτημάτων δεν υπάρχει λέξη για τα ζητήματα που, σύμφωνα με τη ΔΕΥΑΡ και τα έγγραφα που η ίδια επικαλείται, έχουν τεθεί εγγράφως, πρωτοκολλημένα και επανειλημμένως:
— Την εργολαβική σύμβαση της Β΄ Φάσης του Φράγματος Γαδουρά — ένα από τα μεγαλύτερα υδρευτικά έργα του νησιού, προϋπολογισμού άνω των 20 εκατομμυρίων ευρώ — η οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η ΔΕΥΑΡ, διαλύθηκε με απόφαση της Διευθύνουσας Υπηρεσίας της Περιφέρειας στις 8 Ιουνίου 2026, μετά τη μη πληρωμή εγκεκριμένων λογαριασμών του αναδόχου.
— Το υπ’ αρ. 8713/03-07-2026 αίτημα της ΔΕΥΑΡ για σύναψη προγραμματικής σύμβασης, ώστε να αναλάβει η Επιχείρηση την ολοκλήρωση των υπολειπόμενων έργων. Σύμφωνα με τη ΔΕΥΑΡ, μέχρι σήμερα δεν έχει λάβει απάντηση επί του συγκεκριμένου αιτήματος.
— Την εκπαίδευση του προσωπικού της ΔΕΥΑΡ στη λειτουργία του Φράγματος, υποχρέωση που η Περιφέρεια έχει αναλάβει συμβατικά με την Προγραμματική Σύμβαση της 06.06.2022. Σύμφωνα με τη ΔΕΥΑΡ, η εκπαίδευση αυτή δεν έχει μέχρι σήμερα ξεκινήσει.
— Τα αιτήματα της ΔΕΥΑΡ που έχουν καταγραφεί στα πρακτικά της Επιτροπής Παρακολούθησης της ίδιας Σύμβασης — της Επιτροπής στην οποία προεδρεύει ο ίδιος ο Αντιπεριφερειάρχης. Τα αιτήματα αυτά, κατά τη ΔΕΥΑΡ, παραμένουν αναπάντητα.
— Την άδεια τομής για την εγκάρσια διέλευση του αγωγού επί της οδού Ρόδου–Λίνδου, η οποία, σύμφωνα με τη ΔΕΥΑΡ, εκκρεμεί στις υπηρεσίες της Περιφέρειας και αποτελεί, κατά την ίδια, εμπόδιο για την έναρξη του συγκεκριμένου τμήματος του έργου.
— Την έκθεση αυτοψίας επί της οποίας στηρίχθηκε ο ισχυρισμός ότι «διαπιστώθηκε» εκτέλεση εργασιών εντός ρέματος. Η ΔΕΥΑΡ αναφέρει ότι την έχει ζητήσει εγγράφως και ότι μέχρι σήμερα δεν της έχει προσκομιστεί.
Αυτή είναι η ταμπακιέρα. Και αφορά ζητήματα πολύ ουσιαστικότερα από μια συζήτηση περί τεχνητής νοημοσύνης: έργα εκατομμυρίων ευρώ, εκκρεμότητες που, σύμφωνα με τη ΔΕΥΑΡ, παραμένουν ανοιχτές και, τελικά, την υδροδότηση της Νότιας Ρόδου.
Πίσω στην ουσία
Η εξέλιξη της υπόθεσης δημιουργεί, εντέλει, εύλογα το ερώτημα αν η αντιπαράθεση αφορούσε πράγματι μόνο ένα σκάμμα δεκαπέντε μέτρων σε μη οριοθετημένο ρέμα στο Καμειρί. Το είχε ήδη υποδείξει η ίδια η αλληλουχία των γεγονότων: πρώτα οι δημόσιες δηλώσεις, μετά το έγγραφο· πρώτα το δελτίο τύπου, μετά το πρωτόκολλο. Και μετά την απάντηση της ΔΕΥΑΡ επί των δεκατριών αιτημάτων και τη διαβίβαση των σχετικών εγγράφων, η επόμενη δημόσια τοποθέτηση της Περιφέρειας επικεντρώθηκε πλέον στη χρήση του ChatGPT και όχι στις αρχικές αναφορές περί «σοβαρών ζητημάτων νομιμότητας».
Ο Πρόεδρος της ΔΕΥΑΡ έχει, εν προκειμένω, ένα πλεονέκτημα που δεν του χαρίστηκε: απαντά με αριθμούς πρωτοκόλλου. Και όποιος απαντά με αριθμούς πρωτοκόλλου δεν χρειάζεται επίθετα. Η Περιφέρεια, αντιστρόφως, διαθέτει ακόμη τη δυνατότητα να επανέλθει στην ουσία: να τοποθετηθεί επί της διάταξης που ζητήθηκε, επί της έκθεσης αυτοψίας που ζητήθηκε και επί του εγγράφου της 3ης Ιουλίου 2026. Τρία συγκεκριμένα ζητήματα. Καμία συζήτηση περί τεχνητής νοημοσύνης δεν τα υποκαθιστά.
Με βάση όσα έχουν δημοσιοποιηθεί μέχρι σήμερα, στα δεκατρία αιτήματα της Περιφέρειας η ΔΕΥΑΡ έδωσε δεκατρείς απαντήσεις. Για τα έξι ζητήματα που, από την άλλη πλευρά, θέτει η ΔΕΥΑΡ, δεν έχει δημοσιοποιηθεί μέχρι στιγμής αντίστοιχη απάντηση της Περιφέρειας.
Σημείωση: Το παρόν βασίζεται στις δημόσιες ανακοινώσεις και τοποθετήσεις των εμπλεκόμενων πλευρών, καθώς και στα έγγραφα και στους αριθμούς πρωτοκόλλου που αναφέρονται ή επικαλούνται σε αυτές. Όπου πραγματικά περιστατικά αποτελούν θέση ή ισχυρισμό συγκεκριμένης πλευράς, αποδίδονται ρητά σε αυτήν.
