Η Περιφέρεια ειρωνεύεται το ChatGPT, αλλά η ουσία βρίσκεται στα έγγραφα,Η αντιπαράθεση ανάμεσα στη ΔΕΥΑΡ και την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου για τις παρεμβάσεις σε Μάσσαρι και Κάλαθο απέκτησε μια διαφορετική διάσταση. Από τα έργα, τις αδειοδοτήσεις και τις αρμοδιότητες, η συζήτηση μεταφέρθηκε ξαφνικά στην Τεχνητή Νοημοσύνη και ειδικότερα στη χρήση του ChatGPT.
Και εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της υπόθεσης.
Η Περιφέρεια δεν παρουσίασε κάποιο έγγραφο που να ακυρώνει όσα επικαλέστηκε η ΔΕΥΑΡ, ούτε αμφισβήτησε συγκεκριμένους αριθμούς πρωτοκόλλου, ΦΕΚ ή διοικητικές πράξεις. Αντίθετα, ένα σημαντικό μέρος της απάντησης επικεντρώθηκε στον τρόπο με τον οποίο φέρεται να συντάχθηκε το κείμενο της άλλης πλευράς.
Έτσι η συζήτηση μετακινήθηκε από το αν τα στοιχεία είναι σωστά στο ποιο εργαλείο χρησιμοποιήθηκε για να παρουσιαστούν.
Τι προηγήθηκε
Στις 25 Αυγούστου 2026 ο Αντιπεριφερειάρχης Δωδεκανήσου έθεσε δημόσια δεκατρία ερωτήματα σχετικά με έργο ύδρευσης της ΔΕΥΑΡ.
Μέσα στην επόμενη ημέρα η επιχείρηση ύδρευσης απάντησε αναλυτικά, συνοδεύοντας τις θέσεις της με δεκατέσσερα συνημμένα και παραπομπές σε νομοθετικές διατάξεις, ΦΕΚ, ΑΔΑ, ΑΔΑΜ και αριθμούς πρωτοκόλλου.
Στη νέα παρέμβασή της η Περιφέρεια επανήλθε με δύο βασικές παρατηρήσεις. Ωστόσο, το κεντρικό ερώτημα που είχε τεθεί από τη ΔΕΥΑΡ εξακολουθεί να αφορά την ύπαρξη συγκεκριμένης διάταξης που να θεμελιώνει την απαίτηση για την αποκαλούμενη «έγκριση επέμβασης».
Από εκεί και πέρα, όμως, το βάρος της δημόσιας συζήτησης μετατοπίστηκε.
Η αναφορά στο ChatGPT
Ο Αντιπεριφερειάρχης Δωδεκανήσου Χρήστος Ευστρατίου επέλεξε να σχολιάσει ευθέως τη χρήση του ChatGPT, δηλώνοντας μεταξύ άλλων ότι χαίρεται να «συνομιλεί» μαζί του και ότι επιθυμεί να συμβάλει στην «εκπαίδευσή» του με πραγματικά δεδομένα.
Πρόκειται ασφαλώς για μια πολιτική και επικοινωνιακή επιλογή.
Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει διαφορετικό: αλλάζει η εγκυρότητα ενός διοικητικού επιχειρήματος ανάλογα με το εργαλείο που βοήθησε στη σύνταξή του;
Η απάντηση δύσκολα μπορεί να είναι θετική.
Τα εργαλεία αλλάζουν διαρκώς. Παλαιότερα η δημόσια διοίκηση πέρασε από το χειρόγραφο έγγραφο στη γραφομηχανή, στη συνέχεια στον ηλεκτρονικό υπολογιστή, στο ηλεκτρονικό πρωτόκολλο, στις ψηφιακές υπογραφές και στις ηλεκτρονικές πλατφόρμες.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί πλέον το επόμενο στάδιο αυτής της τεχνολογικής μετάβασης.
Το ζήτημα δεν είναι ποιος έγραψε αλλά τι γράφτηκε
Ένα διοικητικό κείμενο δεν αποκτά κύρος επειδή γράφτηκε αποκλειστικά από ανθρώπινο χέρι. Ούτε χάνει αυτομάτως την αξία του επειδή κατά τη σύνταξή του χρησιμοποιήθηκε ένα ψηφιακό εργαλείο.
Αυτό που έχει σημασία είναι αν όσα αναφέρονται μπορούν να επαληθευτούν.
Όταν ένα κείμενο επικαλείται συγκεκριμένες νομοθετικές διατάξεις, ΦΕΚ, αποφάσεις, αριθμούς πρωτοκόλλου και δημόσια διαθέσιμα διοικητικά έγγραφα, ο αναγνώστης δεν καλείται να εμπιστευτεί ούτε τον συντάκτη ούτε την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Μπορεί να ελέγξει τα στοιχεία.
Και αυτό αποτελεί ίσως την ουσιαστικότερη διαφορά ανάμεσα στην άποψη και στην τεκμηρίωση.
Το ίδιο ισχύει και αντίστροφα. Μια θέση δεν γίνεται περισσότερο αξιόπιστη μόνο και μόνο επειδή γράφτηκε χωρίς τη βοήθεια κάποιου συστήματος Τεχνητής Νοημοσύνης. Εφόσον δεν συνοδεύεται από στοιχεία, παραμένει μια θέση που πρέπει να αποδειχθεί.
Η εύστοχη επισήμανση και το πραγματικό της νόημα
Υπάρχει πάντως ένα σημείο στην τοποθέτηση του Αντιπεριφερειάρχη που είναι απολύτως σωστό.
Τα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης εξαρτώνται από τα δεδομένα και τις πληροφορίες που λαμβάνουν. Εάν αυτά είναι λανθασμένα ή ελλιπή, μπορούν να οδηγήσουν σε λανθασμένα συμπεράσματα.
Αυτός ακριβώς είναι και ο λόγος για τον οποίο η χρήση τους στη δημόσια διοίκηση δεν μπορεί να γίνεται χωρίς ανθρώπινο έλεγχο.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να βοηθήσει στην ταξινόμηση στοιχείων, στη σύνθεση πληροφοριών, στην αναζήτηση νομοθεσίας ή στη διαμόρφωση ενός κειμένου. Δεν αντικαθιστά όμως την ευθύνη εκείνου που το ελέγχει και τελικά το υπογράφει.
Σε ένα επίσημο διοικητικό έγγραφο η ευθύνη παραμένει εκεί όπου βρισκόταν πάντα: στον αρμόδιο φορέα και στον υπογράφοντα.
Η δημόσια διοίκηση ήδη κινείται προς την Τεχνητή Νοημοσύνη
Υπάρχει παράλληλα μια ευρύτερη πραγματικότητα που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί.
Η ελληνική δημόσια διοίκηση βρίσκεται ήδη σε διαδικασία ενσωμάτωσης τεχνολογιών Τεχνητής Νοημοσύνης. Η πολιτεία επενδύει σε νέες ψηφιακές υποδομές, σε υπολογιστική ισχύ, στην αξιοποίηση δεδομένων και στην ανάπτυξη συστημάτων που μπορούν να υποστηρίζουν υπηρεσίες του Δημοσίου.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχει ήδη δημιουργηθεί ειδικό κανονιστικό πλαίσιο για την Τεχνητή Νοημοσύνη, ακριβώς επειδή η χρήση της δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως ένα τεχνολογικό πείραμα αλλά ως πραγματικότητα που χρειάζεται κανόνες, έλεγχο και λογοδοσία.
Επομένως το ουσιαστικό ερώτημα για έναν δημόσιο φορέα δεν είναι αν θα εμφανιστεί η Τεχνητή Νοημοσύνη στις υπηρεσίες του.
Είναι με ποιους κανόνες θα χρησιμοποιηθεί.
Η συζήτηση που πραγματικά χρειάζεται
Αν υπάρχει ένα πεδίο στο οποίο η συγκεκριμένη αντιπαράθεση μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη, είναι ακριβώς αυτό.
Οι δημόσιοι φορείς χρειάζονται σαφείς κανόνες για τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Πρέπει να καθοριστεί σε ποιες εργασίες μπορεί να χρησιμοποιείται, ποια υπηρεσιακά δεδομένα μπορούν να εισάγονται σε τέτοια συστήματα, πώς προστατεύονται τα προσωπικά δεδομένα, πώς πραγματοποιείται ο ανθρώπινος έλεγχος και ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη για το τελικό αποτέλεσμα.
Χρειάζεται επίσης εκπαίδευση των εργαζομένων, ώστε η χρήση των νέων εργαλείων να γίνεται με γνώση των δυνατοτήτων αλλά και των περιορισμών τους.
Αυτό θα ήταν ένα πραγματικά σύγχρονο πεδίο παρέμβασης και για την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου.
Η δημιουργία ενός σαφούς εσωτερικού πλαισίου υπεύθυνης χρήσης της Τεχνητής Νοημοσύνης θα είχε πολύ μεγαλύτερη θεσμική αξία από μια δημόσια αντιπαράθεση για το αν ένα κείμενο συντάχθηκε με τη βοήθεια ChatGPT.
Η ουσία παραμένει στα έγγραφα
Τελικά, η συζήτηση γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη συζήτηση για τα πραγματικά δεδομένα της υπόθεσης.
Εάν κάποιο ΦΕΚ έχει ερμηνευτεί λανθασμένα, πρέπει να παρουσιαστεί η σωστή διάταξη.
Εάν κάποια διοικητική πράξη δεν έχει την ισχύ που της αποδίδεται, αυτό πρέπει να τεκμηριωθεί.
Εάν απαιτείται συγκεκριμένη άδεια ή έγκριση, πρέπει να υποδειχθεί το νομοθετικό πλαίσιο που την προβλέπει.
Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί η δημόσια διοίκηση, ανεξάρτητα από το αν το πρώτο προσχέδιο ενός εγγράφου γράφτηκε σε ένα πρόγραμμα επεξεργασίας κειμένου, με τη βοήθεια μιας νομικής βάσης δεδομένων ή με τη συνδρομή ενός συστήματος Τεχνητής Νοημοσύνης.
Στο τέλος, δεν κρίνεται το εργαλείο. Κρίνονται τα στοιχεία που κατατέθηκαν, οι διατάξεις που επικαλείται κάθε πλευρά και η δυνατότητα των επιχειρημάτων της να αντέξουν στον έλεγχο.
Και στην προκειμένη περίπτωση, εκεί ακριβώς πρέπει να επιστρέψει η συζήτηση: στα έγγραφα, στη νομοθεσία και στην τεκμηρίωση.
Πηγή: rodosreport.gr
